OREGON CITY, Ore. (AP) zolang als de Amerikaanse Indianen al in het Pacifische Noordwesten leven, zoeken zij naar een kaakloze, palingachtige vissoort om te eten.
Ooit werd de Lamprey door de stammen gevangen in de rivieren van het Columbia Basin,dat loopt van de kust van Oregon, tot in Canada. Maar als gevolg van de tientallen Hydro-elektrische dammen, die er zijn aangelegd, heeft de Palingsoort de weg van de Bizon gevolgd, van een voedselbron voor mensen naar een zeldzaamheid.
Vandaag de dag hebben de stammen in het Noordwesten nog slechts één plek waar de paling te vinden is: een 15 meter hoge waterval in de Willamette Rivier in de buurt van een verlaten papiermolen en een energiecentrale en 12 mijlen stroomopwaarts van een vuilstortplaats.
In tegenstelling tot de Zalm,ten behoeve waarvan miljarden dollars zijn geïnvesteerd om dammen aan te passen en hun leefgebied te herstellen, wordt de Lamprey vooral genegeerd. Het zijn de stammen die hem nog eten en pogingen doen om hem terug te brengen.
De grootste dreiging die er voor de vis is, zijn de dammen “die waarschijnlijk hun ondergang zullen betekenen””zegt Aaron Jackson, onder wiens leiding de Confederatie van Stammen van het Umatilla reservaat probeert de vis terug te krijgen. “Het is erg triest”zei hij, over een vis die honderden miljoenen jaren heeft weten te overleven terwijl andere dieren zoals de Dinosaurus, dat niet deden.”Dat iets dat zo oud is in een oogwenk zal verdwijnen, is voor mij niet te verkroppen”.
De Lamprey, wiens Engelse naam komt van het Latijnse woord voor “Rotszuiger”, gebruikt zijn mond om zich aan rotsen en andere vissen vast te zuigen.
Een paar jaar nadat zij op de wereld zijn gekomen, zwemmen ze stroomafwaarts naar de Oceaan, waar zij zich vastzuigen aan walvissen en als parasieten leven. Wanneer ze volgroeid zijn, zwemmen ze weer stroomopwaarts, foerageren en gaan dood.
Drie weken per jaar in juli, rijden de Indianen honderden mijlen vanuit hun reservaat, wadendoor het Groene water en trekken, met aan hun handen katoenen witte handschoenen, de slinkende vissen van de rotsen en stoppen ze in linnen zakken, om ze mee naar huis te nemen. Daar worden de vissen door de stamoudsten gegrild of in stroken gesneden en als hotdogs geroosterd. De Stammen van het Noordwesten hebben al duizenden jaren een speciale band met de lamprey. De schepper markeerde de vis met zeven kieuwspleten en dus als voedsel voor de stammen in de regio, omdat het getal zeven correspondeert met de zeven trommels en zeven liederen van de Longhouse ceremoniën, zoals Jackson verteld. Maar naarmate het aantal dammen toeneemt, daalt de visstand. Voordat men precieze tellingen hield, schatten biologen dat er zo’n Miljoen Lamprey de dam van Bonneville in de Columbia ten oosten van Portland, overstaken in de jaren 1970. Dat getal daalde tot 200.000 in 2003 en nu zouden dat er zo’n 20.000 zijn, zegt Bob Heinith, de coördinator van het Hydro- elektrisch programma van het Columbia rivier- Inter Stammen Viscomité. Een petitie om hen als uistervend soort te registreren werd afgewezen vanwege een gebrek aan informatie.
Het volledige spectrum van redenen over het uitschreven van de vissoort, wordt nog niet volledig begrepen,maar de dammen zijn overduidelijk een belangrijke reden. Ongeveer de helft van de vissen die het lukt om de dam over te steken, falen erin om de volgende over te steken, tot er slechts nog een dozijn in slagen om de grens met Idaho te halen, zegt Heinith.
De vistrappen en schermen, ontworpen voor de zalmen, zijn moeilijk voor de Lamprey, vervuiling ook. Studies uit europa wijzen erop dat vervuiling met dioxines van papierfabrieken, lood van kolencentrales en pesticiden,grote invloed hebben op de voortplanting van de vis. Het Amerikaanse leger probeert nu, na een overeenkomst met de stammen, om het voor de lamprey makkelijket te maken om over de dammen te komen, zonder dat dit tot problemen voor de zalm zal leiden. Dit is een moeilijk proces zegt een bioloog van het leger.
De volwassen lamprey, kunnen 60cm worden en zijn zo dik als een flinke hotdog, ze hebben moeite met de scherpe randen van de zalmtrappen.
Tot nu toe zijn er slechts kleine stapjes genomen. Speciale Lamprey hellingen zijn geïnstalleerd bij de Bonneville dam en visladders zijn aangepast bij twee andere dammen. De stammen experimenteren ondertussen met het vangen van volwassen lamprey’s om ze vervolgens vrij te laten in zijriviertjes, in de hoop dat zij de populaties jonge lamprey zullen herstellen, die de feromonen afscheiden die volwassen vissen volgen naar de Foerageer bedden. Ook wordt er gesproken met experts in Finland over het bouwen van lamprey- kwekerijen.
De stammen van de Umatilla, Warm Springs, en Grand Ronde reservaten in Oregon, het Yakama reservaat in Washington en het Nez Perce reservaat in Idaho gaan er altijd in juli heen. De tijd is mede afhankelijk wanneer de energiecentrale van Portland het waterniveau terug brengt dat over de watervallen stroomt, zodat het vangen makkelijker wordt. De stamleden leunen over de boegen van de boten, balanceren op de gladde rotsen ef duiken in poelen om de glibberige lamprey te vangen De stamoudsten die de sterke vissmaak waarderen roosteren de lamprey in de reservaten.
Chayenne Wahneta, 18, lacht met haar vrienden terwijl ze de vis “oogst”, maar heeft niet de intentie hem te eten:”Ik heb zenooit geprobeerd en dat wil ik ook niet”zegt Wahneta. “Ze zien er lelijk uit”.
Nez Perce oudere Elmer Crow kan zich het oogsten als kind nog herinneren en de bevrediging die het gaf dat hij zijn familie kon voeden.”Ze zitten zo vol voedingsstoffen en vet- dat het vet eruit druipt boven het vuur”Zei hij. “Wanneer ze mooi goudbruin zijn, eet je ze, wij hadden de eerste zogenaamde hotdog van Amerika”. Crow, die vicevoorzitter van het vis- en wildcomité van de Nez Perce stam is zegt dat het herstellen van de visstand hoort bij herstellen van de zalmstand. “Het leven is een gehele cirkel, onthoud dat”zei hij. “Als je er iets uithaalt, gaan er andere zaken mee”
|
